Το “αιώνιο ζήτημα”: Τα μάρμαρα του Παρθενώνα

Πως ξεκίνησαν όλα

Όλα ξεκίνησαν όταν το 1801, ο Βρετανός Τόμας Μπρους ή Λόρδος Έλγιν, αφαίρεσε από το Παρθενώνα πολλά από τα γλυπτά του και τα μετέφερε στην Αγγλία, στο Βρετανικό Μουσείο. Από πολύ νωρίς, η Ελλάδα ζήτησε την επιστροφή τους και μάλιστα, από την ανάκτηση της ανεξαρτησίας το 1832, οι ελληνικές κυβερνήσεις έχουν υποβάλει αίτηση για την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα στην ελληνική τους βάση. Ιδιαίτερα άσχημη τροπή έλαβε το ζήτημα τον Ιούνιο του 2011, με την δήλωση του τότε Βρετανού Πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον “ούτε λεφτά, ούτε μάρμαρα”, ξεκαθαρίζοντας πως δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να γυρίσουν τα μάρμαρα στην Αθήνα.

Μία ακόμη κίνηση που εξόργισε την ελληνική πλευρά, ήταν όταν τον Δεκέμβριο του 2014, το Βρετανικό Μουσείο δάνεισε ένα από τα ελγίνεια στο Ερμιτάζ της Ρωσίας. Η Ελλάδα τότε απαίτησε την επανένωση των μνημείων στον φυσικό τους χώρο. Μετά από αυτό το πρωτόγνωρο συμβάν, οργανώθηκε μια κίνηση εντός Βρετανίας με κάποιους βουλευτές να ζητούν επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα.

Η ελπίδα γεννιέται

Η πιο ελπιδοφόρα αναλαμπή για την επιστροφή των ελγινείων έλαβε χώρα τον Ιούλιο του 2016. Μέλη της βρετανικής Βουλής, από διάφορα πλέον κόμματα, προτείνουν ξανά να γυρίσουν τα μάρμαρα σπίτι τους. Οι βουλευτές έφεραν μια τροπολογία που θα άνοιγε τον δρόμο για τον επαναπατρισμό των γλυπτών του Παρθενώνα ακριβώς 200 χρόνια μετά την αγορά τους από τη βρετανική κυβέρνηση. Οι βουλευτές συνέδεσαν δαιμόνια το θέμα της επιστροφής με το δημοψήφισμα για το Brexit που είχε λάβει μόλις χώρα (Ιούνιος του 2016), τονίζοντας πως μια τέτοια κίνηση αβρότητας θα μπορούσε να εξασφαλίσει στη Βρετανία καλύτερους διαπραγματευτικούς όρους για την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ωστόσο, το Βρετανικό Μουσείο είχε αντίθετη άποψη, διαμηνύοντας προς πάσα κατεύθυνση πως «λέμε την ιστορία των πολιτιστικών επιτευγμάτων όλου του κόσμου, από τις απαρχές της ανθρώπινης ιστορίας πριν από 2 εκατ. χρόνια ως και τις μέρες μας», πέρασε και στο παρασύνθημα: «Τα γλυπτά του Παρθενώνα είναι αναπόσπαστο τμήμα αυτής της διασυνδεδεμένης παγκόσμιας συλλογής. Είναι τμήμα της κοινής κληρονομιάς του κόσμου και υπερβαίνει τα πολιτικά όρια».

Όλα όμως άλλαξαν

Παρ’ όλο που είναι ένα ζήτημα, το οποίο μας απασχολεί εδώ και πολλά χρόνια, αφορμή για να ξαναέρθει στο προσκήνιο, αποτέλεσε η δήλωση των London Times, να επιστραφούν τα μάρμαρα στην Αθήνα, όπου και ανήκουν. Εντύπωση προκαλεί η δήλωση αυτή των Times του Λονδίνου και ότι τάσσονται υπέρ της Ελλάδας σε αυτό το σκληρό ζήτημα της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Κι αυτό γιατί, επί 50 ολόκληρα χρόνια η συγκεκριμένη βρετανική εφημερίδα στήριζε την κυβέρνηση και το βρετανικό μουσείο στη θέση κατά της επιστροφής, αλλά ανακοίνωσαν ότι αλλάζουν γνώμη.

«Τα γλυπτά ανήκουν στην Αθήνα. Τώρα πρέπει να επιστραφούν», αναφέρουν σε άρθρο τους με τίτλο: «Η άποψη των Times για τα Γλυπτά του Παρθενώνα: Ενώνοντας την Ελληνική Κληρονομιά».

Η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα είναι sui generis (μοναδική περίπτωση), καθώς στέκονται εμπόδιο σε μια «φιλική σχέση» με την Ελλάδα,  αναφέρεται στο άρθρο. Η επιστροφή τους θα ήταν μια γενναιόδωρη χειρονομία όταν η Βρετανία χρειάζεται να αναθερμάνει τις ευρωπαϊκές φιλίες, καταλήγει το άθρο. Το νέο Μουσείο της Ακρόπολης των Αθηνών, το οποίο άνοιξε το 2009, διαθέτει ειδικά διαμορφωμένο χώρο για να στεγάσει τα μάρμαρα, την ημέρα που θα επανενωθούν με τους άλλους θησαυρούς από τον Παρθενώνα και την Ακρόπολη. Οπότε όλα καταλήγουν στον επαναπατρισμό των μνημείων του Παρθενώνα.

Βιβλιογραφία

https://www.newsbeast.gr/greece/arthro/6796852/giati-den-epestrepsan-stin-ellada-ta-marmara-tou-parthenona-para-to-evnoiko-klima

https://www.protothema.gr/culture/article/1200121/oi-times-tou-londinou-uper-tis-epistrofis-ton-glupton-tou-parthenona-anikoun-stin-athina-prepei-na-epistrafoun/

https://www.doctv.gr/page.aspx?itemID=SPG11004